PostHeaderIcon ÇALI SÜPÜRGESİ

çalı süpürgeAh bu süpürge yok mu hani ÇALI olan. Her telden işe yarayan.  “Saçımı süpürge ettim” deyimine bile konuk olmuş 🙂 Herkes sihirli değneğim olsa şunu yapardım yok yok bunu yapardım der ya ben tam tersi keşke bir uçan çalı süpürgem olsaydı da oradan oraya uçsam, sevdiklerimin yanında şıp diye olsam. Diyeceksiniz ki sihirli değnek ile de bunu yapabilirsin! Ama gökyüzünde süzülerek, bulutlarla dans ederek gidemem ki, sihirli değnek ile.

Çizgi filmlere bile konu olmuştur. Ancak her daim kötü cadı rollerinde yardımcı oyuncu olarak rol almıştır, çalı süpürgesi. Bu ön yargıyı kırmak için çalı süpürgesi istiyorum tabi ki sihirli olanından 🙂  İyi cadılarında olduğu ve onlarında çalı süpürgesi olduğunu ispatlamak için.

Kolay değilmiş çalı süpürgesini yapmak. Elektrikli süpürgenin gelişi ile pabucu dama atıldığından çalı süpürgesini yapan ustalarda bir bir azalmış. Okuyalım “Vikipedi, özgür ansiklopedi” neler yazmış çalı süpürgesinin yapılışı “Esnaflar geçmişte “süpürgeciler hanı” denen hanlarda yoğunlaşan küçük dükkanlarda süpürge üretirlerdi. Tarladan toplanan süpürge telleri süpürge yapımına uygun uzunlukta kesilir. Tohumları ve yaprakları ayıklanıp demetler haline getirilerek üretici tarafından Borsada satışa çıkarılır. Üreticinin belirlediği fiyatlar üzerinden açık arttırma ile süpürge yapımcıları tarafından satın alınan süpürge telleri, yumuşak olması ve kükürtün kolay ıslanması için su ile ıslatılır. Islatılan teller küçük kapalı ve bir ocağı bulunan penceresiz bir odaya konarak kükürtle ağartılır. Ağartılan bu süpürge telleri “ayıklayıcı” diye anılan kişi tarafından bıçakla ayıklanır. Kalın, dolgun ve etli olanlar tepelik, ince ve cılız tellerde işlik olarak ayrılır. Kısa, kırık, koyu renkte düzgün olmayan teller ayıklanarak küçük el süpürgeleri ve top süpürge yapımında kullanılır. Teller “sarıcı” larca temizlenir. 4-9, ya da daha çoğu bir araya getirilip, yavru demetler yapılır. Bunların ikisi birleştirilir, pamuk ipliğiyle bağlanarak, süpürge taslağı oluşturulur.

Bağlayıcılarca bu taslağın sapına 4-5 tel yerleştirilerek, tepelik yapılır. “Ayakcak” denilen ayak mengenesinden yararlanılarak sap, üç ya da daha çok yerinden galvanize telle bağlanır. Süpürge taslağına “el mengenesi” (falaka) yardımıyla süpürge biçimi verilir. Tokmakla vurularak bu biçim pekiştirilir. Üç ya da daha çok yerinden çuvaldızla dikilir. Gelenek çevresinde, özellikle Edirne’de evlenme geleneklerinde önemli yer tutan ve sapına kabara denilen iri başlı özel bir çivi çakıldığında kullanan bayanın kız olduğunun göstergesi; evin kapısı dışına asıldığında ise burada evlenecek çağda kız bulunduğunu belirten simge olan ve aynalı şekliyle evlenen kızın çeyiz eşyaları arasında vazgeçilemez konumdaki süpürge, yukarıda sözü edilen işlemlerden sonra kullanıma sunulmak üzere satışa çıkarılır.”

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedintumblrmail

Yorum Yazabilirsiniz

Son Yorumlar
    Facebook
    Facebook By Weblizar Powered By Weblizar
    Reklam